Zgodnie z "Programem dla elektroenergetyki" oraz innymi decyzjami rządu, polska elektroenergetyka składa się z czterech dużych grup pozostających pod kontrolą państwa, kilku pojedynczych sprywatyzowanych elektrowni oraz dwóch prywatnych dystrybutorów energii GZE i STOEN.

W wyniku przeprowadzonych działań konsolidacyjnych powstały następujące cztery grupy przedsiębiorstw:

Polska Grupa Energetyczna (PGE), która jest wiodącą grupą energetyczną w Polsce i Europie Centralnej. PGE powstała na bazie holdingu BOT, Zespołu Elektrowni Dolna Odra, aktywów pozostałych po wydzieleniu z PSE S.A. oraz spółek dystrybucyjnych ŁZE, Łódź Teren, ZEORK, ZE Białystok, ZE Warszawa-Teren, LUBZEL, ZKE oraz Rzeszowskiego Zakładu Energetycznego. PGE z końcem listopada 2007 r. rozpoczęła wybór doradcy prywatyzacyjnego w trybie zapytań ofertowych.

Wybór inwestorów instytucjonalnych, do których skierowano zaproszenia do składania zapisów się na akcje PGE oferowane w ofercie publicznej, został dokonany przez PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. po konsultacjach i w porozumieniu z menedżerami oferty, tj. UniCredit CAIB Poland oraz Goldman Sachs.

Debiut giełdowy PGE miał miejsce 6 listopada 2009 r. Kurs otwarcia osiągnął poziom 25,95 zł. W ramach oferty publicznej PGE zaoferowała 259.513.500 akcji serii B. Cena akcji wyniosła 23,00 zł.

PGE oferowała akcje inwestorom instytucjonalnym oraz indywidualnym. Inwestorzy zgłosili łączny popyt na akcje o wartości około 45 mld zł, przy maksymalnej cenie z przedziału wynoszącego 17,50 zł - 23,00 zł. Popyt był 7,5 razy większy, niż liczba oferowanych akcji. Zgodnie z decyzją Zarządu PGE o ostatecznej liczbie akcji oferowanych, pula akcji oferowanych inwestorom indywidualnym wyniosła 15%, tj. o połowę więcej niż początkowo przewidywano. W efekcie skala redukcji zapisów dla inwestorów indywidualnych została zmniejszona. Inwestorzy indywidualni zapisali się na blisko 29 razy więcej akcji niż liczba walorów ostatecznie im oferowanych. Ich zapisy zostały zredukowane o 96,502%. Akcje przydzielono 59 845 inwestorom indywidualnym.

Proporcje dotyczące objętych akcji ukształtowały się następująco: inwestorzy indywidualni - 38.927.025 akcji, inwestorzy instytucjonalni - 220.586.475 akcji

W październiku 2010 Ministerstwo Skarbu Państwa zrealizowało transakcję sprzedaży 10 proc. akcji PGE Polskiej Grupy Energetycznej po cenie 21,30 zł za akcję. Kwota transakcji wyniosła blisko 4 mld zł. Transakcja realizowana była w formule budowania przyspieszonej księgi popytu.

W lutym 2012 MSP zrealizowało transakcję sprzedaży ponad 7 proc. akcji PGE Polskiej Grupy Energetycznej po cenie 19,2 zł za akcję. Proces budowania księgi popytu zakończył się dnia 23 lutego 2012 roku na 131.000.000 akcji spośród 1.288.124.586 akcji spółki. Oznacza to zmniejszenie zaangażowania Skarbu Państwa w akcjonariacie spółki do poziomu 62,29 proc. oraz wpływy dla budżetu państwa w wysokości ponad 2,5 mld zł.

PGE Polska Grupa Energetyczna podpisała pod koniec września 2010 r. umowę kupna 84,19% akcji spółki Energa za 7,5 mld zł. Warunkiem zawieszającym transakcję jest udzielenie zgody na koncentrację przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. UOKiK ma na to do dwóch miesięcy.

Cenę zakupu wszystkich akcji stanowi kwota 7.529.913.842,40 zł; cenę za jedną nabywaną akcję stanowi kwota 1,80 zł;

Kupujący zadeklarował program gwarantowanych inwestycji do realizacji w Grupie Kapitałowej Energa w okresie 10 lat w kwocie 5 mld zł, których niewykonanie wiązać się będzie z karami umownymi płatnymi na rzecz sprzedawcy.

Zdaniem UOKiK ewentualne połączenie PGE i Energi doprowadziłoby do zbytniej koncentracji na rynku energii elektrycznej i pogorszenia sytuacji odbiorców końcowych, dlatego w styczniu 2011 wydał on decyzję w której nie zgodził się na transakcję.

MSP i PGE podpisały wobec tej decyzji aneks, w którym określiły czas trwania umowy na 12 miesięcy oraz postanowiły o zawieszeniu biegu terminu rozwiązania umowy do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego w przedmiocie odwołania od decyzji UOKiK.

UOKiK przesłał do sądu odwołanie PGE od odmownej decyzji Prezes Urzędu w sprawie przejęcia Energi. Oznacza to, że Urząd nie dokonał tzw. samokontroli swojej decyzji, na co liczyła PGE. Oznacza to, że sprawa przejęcia Energi przeciągnie się przynajmniej o rok. UOKiK zapowiedział, że zamierza udowodnić słuszność swojej decyzji przed sądem.

Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, do którego trafiła sprawa przejęcia Energi przez Polską Grupę Energetyczną przyśpieszy termin rozprawy na wniosek PGE. Rozprawa przed SOKiK odbędzie się 14 maja 2012 r.

Tauron Polska Energia powstała w wyniku połączenia PKE, dystrybutorów EnergiiPro i Enionu oraz Elektrowni Stalowa Wola, Elektrociepłownii Tychy i Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej w Katowicach. Trwają prace nad przyłączeniem do grupy sieci cieplnych Zabrza i Bytomia oraz PEC Dąbrowa Górnicza.

Głównym akcjonariuszem Tauron Polska Energia jest obecnie Skarb Państwa, który posiada 87,8% akcji spółki. Inni akcjonariusze dysponują walorami stanowiącymi 12,2% kapitału.

Komisja Nadzoru Finansowego zatwierdziła w dniu 27 maja 2010 r. prospekt emisyjny spółki.

MSP zdecydowało, że oferta obejmie około 53 proc. akcji Tauronu. Po ofercie udział Skarbu Państwa w akcjonariacie spółki spadnie do około 34 proc. Przewidywane wpływy MSP ze sprzedaży akcji wahają się w przedziale 5,7 - 7,9 mld zł.

Resort skarbu przeznaczył dla inwestorów indywidualnych pulę 20 proc. akcji z 52 proc. przewidzianych do sprzedaży. Może być ona zwiększona do 25 proc.

Tauron, opublikował w dniu 1 czerwca 2010 r, prospekt emisyjny związany z pierwszą publiczną ofertą akcji. Oferta publiczna obejmuje do 7.389.300.798 akcji zwykłych na okaziciela serii B i serii C. Po zakończeniu procesu scalania akcji, w wyniku którego liczba akcji Tauron zmniejszy się w stosunku 9:1, będą one stanowiły do 821.033.422 akcji Serii AA. Z tego powodu zapis na akcje powinien stanowić wielokrotność liczby 9.

UBS Investment Bank i UniCredit CAIB działają jako Globalni Koordynatorzy Oferty. Merrill Lynch International i ING, a także UBS Investment Bank i UniCredit CAIB są Globalnymi Współprowadzącymi Księgę Popytu. W skład konsorcjum wchodzą również DI BRE Banku i DM PKO BP jako Krajowi Współprowadzący Księgę Popytu oraz CDM Pekao, DM BOŚ, DM Pekao, ING Securities i Trigon Dom Maklerski jako Krajowi Menedżerowie Oferty. UniCredit CAIB Poland S.A. pełni rolę oferującego.

Z uwzględnieniem scalenia akcji, ostateczna liczba akcji sprzedawanych wynosi 821.033.422 sztuki. Cena sprzedaży akcji Tauronu dla inwestorów indywidualnych i instytucjonalnych została ustalona na 0,57 zł.

Inwestorzy indywidualni złożyli łącznie 231.052 ważne zlecenia (każdy inwestor mógł złożyć tylko jedno). Na maksymalną liczbę akcji, na którą mógł zapisać się inwestor indywidualny, tj. 1.500 sztuk (po uwzględnieniu scalenia w stosunku 1:9), złożono łącznie 191.364 zapisy.

Ostateczna liczba akcji zaoferowanych i przydzielonych inwestorom indywidualnym wyniosła 205.258.355 (po scaleniu), co odpowiada 25% ostatecznej liczby akcji oferowanych. Liczba ta została, zgodnie z prospektem, zwiększona z 20% akcji pierwotnie planowanych do zaoferowania inwestorom indywidualnym.

Pozostałe akcje, tj. 615.775.067 (po scaleniu), zostały przydzielone polskim i zagranicznym inwestorom instytucjonalnym. W ofercie dla inwestorów instytucjonalnych wzięło udział około 120 inwestorów finansowych, z tego jedną trzecią stanowiły podmioty zagraniczne.

Tauron zadebiutował na GPW w dniu 30 czerwca 2010 r.

Po sprzedaży akcji Skarb Państwa posiada 539.195.248 akcji, które stanowią 33,92% kapitału zakładowego i ogólnej liczny głosów. W rękach akcjonariuszy, posiadających akcje uprawniające do wykonywania mniej niż 5% głosów na walnym zgromadzeniu, znajduje się 66,08% kapitału zakładowego i ogólnej liczby głosów na WZ, w tym ok. 4,90% walorów objął w ofercie KGHM. Resort skarbu w 2010 r. nie planuje sprzedaży pakietów akcji Tauron.

Ministerstwo Skarbu Państwa (MSP) sprzedało w dniu 22.03.2011 208.478.000 akcji (tj. 11,9% kapitału) spółki Tauron Polska Energia po cenie 6,15 zł za walor. Tym samym Skarb Państwa zakończył prywatyzację spółki, w której posiada nadal 30% akcji. Transakcja realizowana była w formule budowania przyspieszonej księgi popytu. Uczestniczyli w niej inwestorzy finansowi między innymi z Bliskiego Wschodu, Wielkiej Brytanii, Europy Środkowo-Wschodniej, Portugalii, Hiszpanii, Niemiec, Francji, Belgii i Stanów Zjednoczonych, a budowa księgi zakończyła się znaczną nadsubskrypcją. 30 proc. popytu zgłosili inwestorzy zagraniczni, 70% krajowi.

Kapitał Taurona dzieli się na 1.752.549.394 akcje.

Holding Energa powstała w wyniku połączenia Energi z Elektrownią Ostrołęka

W ramach prywatyzacji spółki Energi Ministerstwo Skarbu Państwa planuje sprzedać co najmniej 4.120.000.000 akcji zwykłych imiennych o wartości nominalnej 1 zł każda stanowiących jednocześnie 82,90% kapitału zakładowego Spółki.

Na początku maja 2010 Ministerstwo Skarbu Państwa (MSP) zaprosiło inwestorów do negocjacji w sprawie sprzedaży co najmniej 4,12 mln, należących do Skarbu Państwa, stanowiących 82,90% kapitału zakładowego, akcji spółki. Termin składania pisemnych odpowiedzi na publiczne zaproszenie do negocjacji upłynął 1 czerwca 2010 roku o godzinie 11:00.

Resort skarbu dopuścił na początku czerwca do due diligence spółki pięć firm. Chodzi o: CEZ a.s.; Elektrownia Połaniec S.A. - Grupa GDF Suez Energia Polska; konsorcjum: Kulczyk Holding S.A., GS Global Infrastructure Partners II, L.P., GS Capital Partners VI Fund, L.P.; PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.; Energetyicky a Prujmyslovy a.s.

Wiążące propozycje warunków umowy zakupu akcji złożyły: Elektrownia Połaniec - Grupa GDF Suez Energia Polska, Kulczyk Holding oraz Elektron, PGE Polska Grupa Energetyczna i Energeticky a Prumyslovy Holding"

MSP zdecydowało w dniu 20 sierpnia 2010 roku o prowadzeniu negocjacji równoległych z dwoma podmiotami. Ministerstwo Skarbu dopuściło do nich PGE Polską Grupę Energetyczną oraz Energetický a Průmyslový Holding.

PGE Polska Grupa Energetyczna podpisała pod koniec września 2010 r. umowę kupna 84,19% akcji spółki Energa za 7,5 mld zł. Warunkiem zawieszającym transakcję jest udzielenie zgody na koncentrację przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Cenę zakupu wszystkich akcji stanowi kwota 7.529.913.842,40 zł; cenę za jedną nabywaną akcję stanowi kwota 1,80 zł;
Kupujący zadeklarował program gwarantowanych inwestycji do realizacji w Grupie Kapitałowej Energa w okresie 10 lat w kwocie 5 mld zł, których niewykonanie wiązać się będzie z karami umownymi płatnymi na rzecz sprzedawcy.

Zdaniem UOKiK ewentualne połączenie PGE i Energi doprowadziłoby do zbytniej koncentracji na rynku energii elektrycznej i pogorszenia sytuacji odbiorców końcowych, dlatego w styczniu 2011 wydał on decyzję w której nie zgodził się na transakcję.

MSP i PGE podpisały wobec tej decyzji aneks, w którym określiły czas trwania umowy na 12 miesięcy oraz postanowiły o zawieszeniu biegu terminu rozwiązania umowy do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego w przedmiocie odwołania od decyzji UOKiK.

UOKiK przesłał do sądu odwołanie PGE od odmownej decyzji Prezes Urzędu w sprawie przejęcia Energi. Oznacza to, że Urząd nie dokonał tzw. samokontroli swojej decyzji, na co liczyła PGE. Oznacza to, że sprawa przejęcia Energi przeciągnie się przynajmniej o rok. UOKiK zapowiedział, że zamierza udowodnić słuszność swojej decyzji przed sądem.

Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, do którego trafiła sprawa przejęcia Energi przez Polską Grupę Energetyczną przyśpieszy termin rozprawy na wniosek PGE. Rozprawa przed SOKiK odbędzie się 14 maja 2012 r.

Enea SA powstała w wyniku połączenia Enei i Elektrowni Kozienice .

W transzy inwestorów instytucjonalnych przydzielono 17.960.039 akcji serii C, w tym w transzy krajowych inwestorów instytucjonalnych - 6.364.577 akcji, a w transzy zagranicznych inwestorów instytucjonalnych - 11.595.462 akcje (ok. 11 mln akcji objął EBOR).

Jedyny inwestor branżowy, szwedzki koncern Vattenfall AB, który złożył deklarację nabycia akcji, otrzymał 82.395.573 akcji, stanowiących 18,7% kapitału po podwyższeniu, po cenie emisyjnej 20,14 zł za akcję.

Spółka udzieliła Credit Suisse, menedżerowi stabilizującemu oferty, prawa do wykonania opcji stabilizacyjnej typu reverse greenshoe dla ok. 1,56 mln akcji.

W dniu 17.11.2008 Enea zadebiutowała na warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych. Na otwarciu kurs akcji spółki osiągnął poziom 15,60 zł.

MSP wybrało doradcę w procesie zbycia akcji Enei. Za najkorzystniejszą Ministerstwo uznało ofertę konsorcjum firm F5 Konsulting oraz Salans, D. Oleszczuk Kancelaria Prawnicza.

W połowie października 2009 MSP zakończyło postępowanie w sprawie zbycia 67,05% akcji Enei po tym, jak niemiecka spółka RWE AG - jedyny podmiot, z którym toczyły się rozmowy - zawiadomiło resort, iż nie złoży oferty ostatecznej.

Resort skarbu wybrał doradców finansowych do drugiego etapu. Zostali nimi Credit Suisse i Rotschild Polska.

MSP poinformowało o sprzedaży poprzez Giełdę Papierów Wartościowych 16,05 proc. akcji Enei za 1,134 miliarda złotych. Była to druga największa transakcja w formule "fully-marketed offer" w historii GPW i największa w ostatnich trzech latach. 80 proc. oferty zostało uplasowane wśród krajowych inwestorów instytucjonalnych, ze szczególnym uwzględnieniem alokacji dla polskich funduszy emerytalnych (OFE), którym przydzielono 60 proc. oferowanych akcji.

Następnym krokiem w ramach rządowego planu strategicznego, dotyczącego krajowego sektora energii, będzie realizacja przez MSP II-ego etapu

Ministerstwo Skarbu Państwa zaprosiło inwestorów w dniu 28 czerwca 2010 r. do negocjacji w sprawie kupna 51 proc. Enei. Skarb Państwa chce sprzedać 225.135.940 akcji spółki.

W wyznaczonym terminie do Ministerstwa Skarbu wpłynęły 4 wiążące oferty, ostatecznie jednak MSP zrezygnowało z prywatyzacji spółki. Resort uzasadnił tę decyzję brakiem ofert, które spełniałyby stawiane potencjalnym inwestorom warunki. Na ten krok ministerstwo zdecydowało się po trwającej prawie cztery miesiące wyłączności negocjacyjnej przyznanej francuskiemu koncernowi EDF. Wcześniej szanse na zakup akcji poznańskiej grupy miała firma Kulczyk Investments, ale jej wyłączność negocjacyjną przyznano tylko na kilka dni i ostatecznie nie udało jej się dogadać z resortem skarbu.

W 2012 roku MSP zamierza powrócić do pomysłu prywatyzacji spółki. Sprzedaż należących do państwa 51 proc. akcji może nastapić zarowno przez umowę z inwestorem branżowym jak i sprzedaż na Giełdize Papierów Wartościowych.

Najwięksi akcjonariusze spółki (wg jej strony www) to: Skarb Państwa (60,43 proc.) i Vattenfall AB (18,67 proc. ).

Zmiany dot. operatorów systemu elektroenergetycznego

Zmiany strukturalne elektroenergetyki objęły również Operatora Systemu Przesyłowego oraz utworzyły zgodnie z Dyrektywą EC/54/2003 Operatorów Systemów Dystrybucyjnych. Zgodnie z "Programem dla elektroenergetyki" nastąpiło:

• Całkowite wydzielenie Operatora Systemu Przesyłowego razem z siecią przesyłową z grupy PSE S.A. Operator ten działa jako 100 % Spółka Skarbu Państwa.
• Wydzielenie Operatorów Systemów Dystrybucyjnych, jako niezależnych podmiotów prawnych, przy zagwarantowaniu niezależności działania w ramach świadczenia usług dystrybucyjnych.

Źródła:
"Program dla elektroenergetyki"
"Energetyka skonsolidowana" - Rzeczpospolita, grudzień 2006 r.